Πέμπτη, 8 Φεβρουαρίου 2018

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΠΤΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ


ΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

Ένας πολύ σοβαρός κίνδυνος που αντιμετωπίζουν τα παιδιά βρεφικής και προσχολικής ηλικίας είναι οι πτώσεις και οι τραυματισμοί που μπορεί να προκληθούν από αυτές. Τα περισσότερα από αυτά τα ατυχήματα λαμβάνουν χώρα μέσα στο σπίτι και οφείλονται κυρίως στο ακατάλληλο και επικίνδυνο φυσικό περιβάλλον, αλλά και στην αμέλεια των ενηλίκων.

Τα παιδιά αυτών των ηλικιών είναι τόσο επιρρεπή στα ατυχήματα και συγκεκριμένα τις πτώσεις λόγω της ανωριμότητας που τα χαρακτηρίζει, της περιέργειας τους, των εξερευνητικών τους τάσεων, της εγωκεντρικής σκέψης τους, της ελλιπούς ικανότητας αναγνώρισης του κινδύνου και της δυσκολίας στην κατανόηση των επιπτώσεων που έχουν οι πράξεις τους. Παράλληλα η δυσκολία στον συντονισμό των κινήσεων και η μη ολοκληρωμένη ανάπτυξη της αδρής κινητικότητας μπορεί να αυξήσουν τη συχνότητα που ένα παιδί πέφτει. Από αυτή τη λίστα δεν θα μπορούσαν να λείπουν τα φυσικά χαρακτηριστικά των παιδιών, όπως η μικρή σωματική μάζα και ο υπό ανάπτυξη σκελετός τους που καθιστά πιο εύκολη την εμπλοκή τους σε πτώσεις αλλά και σε τραυματισμούς μετά από αυτές.



Υπάρχουν όμως και ορισμένες ομάδες παιδιών που είναι ακόμα περισσότερο ευάλωτες. Κάποιες από αυτές είναι τα παιδιά με υπερκινητικότητα, αδεξιότητα και με μαθησιακές δυσκολίες. Σημαντικό ρόλο επίσης παίζει και η υπερπροστατευτικότητα των γονιών κυρίως στις μεγαλύτερες ηλικίες.

Οι πτώσεις σε αυτές τις ηλικίες μπορεί να προκαλέσουν σοβαρούς ή μη τραυματισμούς. Επίσης, αφού ένα παιδί πέσει συνήθως αρχίζει να νιώθει φόβο και άγχος που μελλοντικά είναι πιθανόν να προκαλέσουν ακόμα περισσότερα περιστατικά. Σε πολλές περιπτώσεις, κυρίως μετά από σοβαρό τραυματισμό παρατηρούνται δυσκολίες στη μάθηση και αλλαγές στη συναισθηματική και ψυχολογική συμπεριφορά. Κατά συνέπεια πλήττεται σε μεγάλο βαθμό η ποιότητα ζωής τους.   

    Η πρόληψη λοιπόν των πτώσεων και κυρίως στο χώρο του σπιτιού αποτελεί επιτακτική ανάγκη.



Ο πιο εύστοχος τρόπος να αποφύγουμε πτώσεις και τραυματισμούς είναι να προσαρμόσουμε τους χώρους του σπιτιού έτσι ώστε να τους κάνουμε ασφαλέστερους για τα παιδιά. Όσον αφορά το παιδικό δωμάτιο φροντίζουμε να υπάρχουν προστατευτικά κάγκελα στην αλλαξιέρα του μωρού και στα παιδικά κρεβάτια. Δεν προτιμούμε υπερυψωμένα κρεβάτια για να μην τραυματιστεί το παιδί σε περίπτωση που πέσει ή που χρειάζεται σκάλα για να ανέβει σε αυτά. Το δωμάτιο, αλλά και όλο το σπίτι, πρέπει να είναι τακτοποιημένο για να μην υπάρχουν εμπόδια. Τα έπιπλα να είναι σταθερά και χωρίς αιχμηρές γωνίες.

Καλό θα είναι επίσης να τοποθετούνται κάγκελα και στα παράθυρα του υπνοδωματίου τους. Μπορούμε να τοποθετήσουμε, κυρίως στο χώρο του μπάνιου, αλλά και στους υπόλοιπους χώρους του σπιτιού, αντιολισθητικά πατάκια ή ταινίες διπλής όψης κάτω από τα χαλιά για να τα σταθεροποιήσουμε περισσότερο.


Δίνουμε ιδιαίτερη σημασία στα πατώματα έτσι ώστε να μην είναι γυαλιστερά και να μην μένουν βρεγμένα , αλλά και στις σκάλες που πρέπει να έχουν προστατευτικά κάγκελα και να μην είναι απότομες. Μια καλή λύση είναι να τοποθετήσουμε αντιολισθητικές ταινίες σε κάθε σκαλοπάτι για να αυξήσουμε την τριβή. Σημαντικό ρόλο παίζει και ο φωτισμός, ο οποίος πρέπει να είναι επαρκής σε όλους τους χώρους του σπιτιού.


Οι γονείς πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί. Να ελέγχουν την καταλληλότητα της ζώνης και των προστατευτικών λουριών των παιδικών καθισμάτων ή καροτσιών και να ασφαλίζουν σωστά το παιδί πάνω σε αυτά. Μπορούν να τοποθετηθούν ασφάλειες σε πόρτες και παράθυρα ώστε να μην μπορεί το παιδί να τα ανοίξει και να απομακρύνουν από εκείνα τα σημεία αντικείμενα στα οποία το παιδί μπορεί να σκαρφαλώσει. Δεν συνίσταται η παιδική στράτα, ειδικά όταν υπάρχουν σκαλοπάτια, η οποία  δεν προσφέρει σε αναπτυξιακό επίπεδο κάτι στο παιδί, αλλά μάλιστα αποτελεί και κίνδυνο. Τέλος αν υπάρχει κήπος ή αυλή  στο σπίτι πρέπει να περιφράσσεται.


Τσουμάκας Κ. (2006), Παιδικά ατυχήματα, Ιατρικές εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδη, Αθήνα.

Ασημακοπούλου Α. , Μπουντρούκα Ν. , Μποδιώτη Ε. , (2012) , Εργοθεραπεία, τεύχος 49, σελ. 21-25
Παπαδημητρίου Ελένη προπτυχιακή Εργοθεραπεύτρια
Πολιτάκη Μαρκέλλα Παιδιατρική Εργοθεραπεύτρια 
Το άρθρο γράφτηκε στα πλαίσια της Πρακτικής Άσκησης.


Δευτέρα, 15 Ιανουαρίου 2018

ΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΔΥΣΓΡΑΦΙΑ

  Η Γραφή είναι μια σύνθετη δραστηριότητα κατά την οποία το άτομο χρειάζεται να έχει αναπτύξει πολλές δεξιότητες όπως : λεπτή κινητικότητα, οπτική διάκριση και μνήμη, οπτικοκινητικό συντονισμό , φωνολογική επίγνωση, ακουστική μνήμη, γραφοκινητικές δεξιότητες , προσανατολισμό , ανάκληση πληροφοριών, ορθή φορά γραφής και σύλληψη του εργαλείου γραφής , σειροθέτηση και χωροθέτηση.
 Με τη γραφή εκφράζεται η σκέψη και είναι το μέσο επικοινωνίας με γραπτά σύμβολα το οποίο συνήθως γίνεται πάνω σε χαρτί και έχει κάποιο προσωπικό ύφος και επιπρόσθετα είναι ο τρόπος με τον οποίο γράφεται ένα κείμενο. Ο τρόπος αυτός είναι μοναδικός για το κάθε άτομο.



Σύμφωνα με την Ελληνική Εταιρεία Δυσλεξίας 
η Δυσγραφία χαρακτηρίζεται από ελλειμματική επεξεργασία στη μετατροπή των ακουστικών και οπτικών ερεθισμάτων σε κινητική συμπεριφορά, από δυσκολία του ατόμου να παράγει αναγνώσιμη γραφή με το χέρι και μία γενική ασυνέπεια αναγνωστικού επιπέδου και γραφής (Caramazza et al., 1996, Ellis, 1993).


Πρόκειται για μία επίκτητη βλάβη του Κ.Ν.Σ και μπορεί να είναι επιφανειακή, φωνολογική, βαθιά και περιφερειακή. Πρόκειται για μία νευρολογική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από δυσκολίες στη γραφή και δημιουργούνται παραμορφώσεις ή λάθη.


Στα παιδιά εμφανίζεται συνήθως όταν ξεκινούν  δραστηριότητες γραφής. Κάνουν γράμματα με λάθος μέγεθος ή και κατεύθυνση ή γράφουν λανθασμένες και με ορθογραφικά σφάλματα λέξεις παρά τις οδηγίες για το αντίθετο. Τα παιδιά με αυτή την διαταραχή πιθανά έχουν και άλλες δυσκολίες μαθησιακές αλλά συνήθως δεν έχουν κοινωνικές δυσκολίες (Friedmann, 2007, 2008).
Συμπτώματα δυσγραφίας: 
Ο μαθητής εμφανίζει δυσκολία με συγκεκριμένα γραφήματα της Ελληνικής αλφαβήτας:
  • Δεν θυμάται πως να γράψει μερικά γράμματα ή νούμερα.
  • Αλλοιώνει τα σχήματα των γραμμάτων ή νούμερων.
  • Όλη του η γραφή είναι αδέξια.
  • Έχει δυσκολία να αντιγράψει από το χειρόγραφο σε καλλιγραφική γραφή.
  • Κομματιάζει μερικά γράμματα ή νούμερα.
  • Έχει δυσκολίες να διακρίνει κεφαλαία και μικρά γράμματα.
  • Σημειώνει από πάνω προς τα κάτω γράφοντας μερικά γράμματα.
  • Χρησιμοποιεί αδέξιες καμπύλες που δεν υπάρχουν σε μερικά γράμματα.
  • Δυσκολία να αντιγράφει απλές φράσεις.
  • Δυσκολεύεται να αντιγράψει απλές γραμμές.
  • Δεν μπορεί να κάνει γωνίες.
  • Μπερδεύει κεφαλαία και μικρά.
  • Σύγχυση με κατευθύνσεις: --->           <---
  • Γράφει ορισμένα γράμματα, νούμερα ή φράσεις καθρεφτικά.
  • Δεν μπορεί να θυμηθεί να γράψει κάτι απέξω.
  • Η δουλειά του χειροτερεύει προς το τέλος του γραπτού του.
  • Έχει μεγάλη δυσκολία να μένει πάντα στη γραμμή.


Δευτερογενή συμπτώματα


  • Ηλικία διάγνωσης και έναρξης παρέμβασης (Miceli, 2006)
  • Δευτερογενή συμπτώματα (ΔΕΠ-Υ, παράλληλες δυσκολίες μνήμης, μάθησης, ικανότητας αυτοματοποίησης, νοητικό δυναμικό, αισθητηριακές δυσκολίες κλπ)
  • Συνεργασία με γονείς, εκπαιδευτικούς
  • Συναισθηματική σταθερότητα του παιδιού
  • Πληροφορίες για την Εργοθεραπευτική Παρέμβαση θα βρείτε :

    http://markellapolitaki.blogspot.gr/2014/12/blog-post_3.html

    http://markellapolitaki.blogspot.gr/2015/04/blog-post.html

    http://markellapolitaki.blogspot.gr/2015/01/blog-post_21.html



Caramazza A, Capasso R, and Miceli G. (1996). The role of the graphemic buffer in reading. Cognitive Neuropsychology, 13: 673-698.
Ellis AW. (1993). Reading, Writing and Dyslexia: A cognitive analysis. Hove, UK: Erlbaum.
Friedmann N and Lukov L. Developmental surface dyslexias (2008). Cortex, 44: 1146-1160.
Friedmann N and Rahamim E. Developmental letter position dyslexia (2207). Journal of Neuropsychology, 1: 201-236.
https://www.dyslexia.gr/index.php/learning-disabilities/dysgrafia


Πολιτάκη Μαρκέλλα Παιδιατρική Εργοθεραπεύτρια .

Τρίτη, 9 Ιανουαρίου 2018

ΔΙΑΣΠΑΣΗ Ή ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΟΧΗΣ ΣΤΗ ΒΡΕΦΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ;

Η Ανάπτυξη της προσοχής εξαρτάται από την ηλικία την οποία βρίσκεται το κάθε παιδί και είναι αντίστοιχη με αυτή.

Χωρίζεται στα εξής επίπεδα :

1ο επίπεδο ( από τη γέννηση έως 1 έτους )
Υπάρχει έντονη διασπαστικότητα. Η προσοχή του παιδιού μεταφέρεται από ένα αντικείμενο, πρόσωπο ή κατάσταση σε άλλο. Οτιδήποτε καινούργιο θα διασπάσει το παιδί.

2ο επίπεδο ( 1 έτους έως 2 ετών ) 
Το παιδί μπορεί να συγκεντρώσει τη προσοχή του σε μια δραστηριότητα και δεν ανταποκρίνεται ταυτόχρονα σε λεκτική ή απτική παρέμβαση από ενήλικα. Η προσοχή του παραμένει σε ένα ερέθισμα τη φορά και αγνοεί τα υπόλοιπα.


3ο επίπεδο ( 2 ετών έως 3 ετών )
Η προσοχή του μπορεί να στραφεί σε ένα μόνο ερέθισμα. Δεν μπορεί να παρακολουθήσει δύο ερεθίσματα μαζί ,π.χ. τη φωνή του ενήλικα ( ακουστικό ερέθισμα ) κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού ( οπτικό ερέθισμα ). Με τη βοήθεια του ενήλικα μπορεί να μετατοπίσει τη προσοχή του σε αυτόν και μετά ξανά στο παιχνίδι του.

4ο επίπεδο ( 3 ετών έως 4 ετών ) 
Το παιδί μπορεί να μετατοπίσει τη προσοχή του από το ένα ερέθισμα στο άλλο όμως αυτό σε αυτή την ηλικία συμβαίνει αυθόρμητα.

5ο επίπεδο ( 4 ετών έως 5 ετών )
Η προσοχή του παιδιού μπορεί να στραφεί ταυτόχρονα σε δύο ερεθίσματα π.χ. μπορεί να ακούει οδηγίες για μια δραστηριότητα που εκτελεί χωρίς να τη σταματάει για να μετατοπίσει τη προσοχή του στον ομιλητή.

6ο επίπεδο ( 5 ετών έως 6 ετών )
Η προσοχή του παιδιού μπορεί να είναι ταυτόχρονα σε οπτικά , ακουστικά ερεθίσματα ενώ συνεχίζει τη δραστηριότητα του. Η προσοχή του διατηρείται συνήθως όση ώρα χρειάζεται για να την ολοκληρώσει.



Η διάρκεια προσοχής των παιδιών σε μια δραστηριότητα που απαιτεί σταθερή προσοχή ( εκπαιδευτικές δραστηριότητες,τηλεόραση,ζωγραφική) σχετίζεται με την ηλικία και είναι αντίστοιχη .

2 ετών είναι μέχρι  7 λεπτά.

3 ετών είναι μέχρι 9 λεπτά.

4 ετών είναι μέχρι  13 λεπτά.

5 ετών είναι μέχρι  15 λεπτά.

6 με 7 ετών είναι μέχρι  60 λεπτά.






Οι παραπάνω ηλικίες και τιμές εξαρτώνται από το ιστορικό του παιδιού και είναι ανάλογες με το περιβάλλον στο οποίο το παιδί αναπτύσσεται , τα ερεθίσματα που λαμβάνει , τη νοημοσύνη του και τη κατάσταση της υγείας του ( επηρεάζουν το βαθμό με τον οποίο μπορεί να συγκεντρωθεί και τη διάρκεια προσοχής του) 
 Στη διάσπαση προσοχής, το παιδί δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί σε δραστηριότητες κατάλληλες για την ηλικία του, δεν εστιάζει σε λεπτομέρειες, φαίνεται να μην παρακολουθεί πάντα αυτά που του λένε, ξεχνάει ή χάνει συχνά τα πράγματά του. Η αδυναμία συγκέντρωσης αφορά τόσο στα μαθήματα όσο και σε «ευχάριστες» δραστηριότητες, όπως τα ομαδικά παιχνίδια, η ζωγραφική, οι κατασκευές, τα παζλ. Εξαίρεση αποτελεί η τηλεόραση και τα ηλεκτρονικά παιχνίδια, καθώς φαίνεται ότι ακόμα και τα παιδιά με διάσπαση προσοχής συγκεντρώνονται σε αυτά.
Ο όρος διάσπαση προσοχής ακούγεται πολύ συχνά όμως είναι ανακριβής για παιδιά κάτω των 6 ετών και όταν υπάρχει υποψία ότι ένα παιδί δεν μπορεί να συγκεντρωθεί,καλό είναι να απευθυνθούν οι γονείς σε έναν ειδικό που θα βοηθήσει στη διάγνωση. ( αναπτυξιολόγος , παιδοψυχίατρος , παιδονευρολόγος )
  
Jones , C.B. Sourcebook for Children with Attention Deficit Disorder, Communication Skill Builders , Arizona.


http://markellapolitaki.blogspot.gr/2014/03/blog-post_4488.html

http://markellapolitaki.blogspot.gr/2014/12/blog-post_11.html

http://markellapolitaki.blogspot.gr/2014/07/blog-post_8.html


Πολιτάκη Μαρκέλλα ,Παιδιατρική Εργοθεραπεύτρια.


Σάββατο, 6 Ιανουαρίου 2018

ΠΡΩΪΜΗ ΜΑΘΗΣΗ ΣΤΗ ΒΡΕΦΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ .

 Η εκπαίδευση ενός παιδιού ξεκινάει από τη βρεφική ηλικία και συνεχίζεται καθ΄όλη τη διάρκεια των πρώτων χρόνων ζωής και  πρέπει να περιλαμβάνει τόσο γνώσεις όσο και ευκαιρίες για την εξέλιξη και δημιουργία της προσωπικότητας του  ( σωματική , νοητική, συναισθηματική, κοινωνική εξέλιξη.)
 Η εκπαίδευση περιλαμβάνει  μάθηση . Μέσω αυτής το παιδί μαθαίνει να αναπτύσσει σχέσεις με τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας και της κοινωνίας, μαθαίνει να αναπτύσσει συναισθήματα κυρίως θετικά όπως εμπιστοσύνη και αγάπη και βλέπει τον εαυτό του ως μέλος ενός συνόλου.
 Ένα παιδί που αισθάνεται ασφάλεια στο οικογενειακό του περιβάλλον είναι ικανό να μάθει ,να δημιουργεί και να προσφέρει και το ίδιο.
 Η πρώιμη εκπαίδευση ενός παιδιού από το περιβάλλον του ( γονείς ,αδέλφια, παιδικός σταθμός) το βοηθάει να περάσει δημιουργικά τα πρώτα χρόνια της ζωής του και να μεταβεί με ευκολία στα επόμενα  στάδια ανάπτυξης που απαιτούν πιο σύνθετες δεξιότητες και να τα καταφέρει ικανοποιητικά.




Οι τρόποι που ένα παιδί εκπαιδεύεται είναι :

 Μέσω δοκιμής και λάθους : Όταν δώσουμε σε ένα παιδί διάφορα αντικείμενα ή παιχνίδια και το αφήσουμε να βρει τρόπο μόνο του πως να τα χρησιμοποιεί, θα μάθει το τρόπο μέσα από τα λάθη του. Παράδειγμα : Αν δώσουμε στο παιδί να παίξει με πλαστικά σχήματα ( οβάλ, κύκλο, τετράγωνο, τρίγωνο )και το κουτί που θα τα τοποθετήσει με τις αντίστοιχες θέσεις θα βρει μόνο του ποιο κομμάτι θα περάσει στη κατάλληλη θέση μετά απο αρκετά λάθη και διορθώσεις.

 Μέσω της μίμησης : Μπορούμε να δείξουμε στο παιδί πως να κάνει μια δραστηριότητα ή μια κίνηση κατάλληλη για την ηλικία του και αυτό να τη μάθει επαναλαμβάνοντας αυτό που είδε. Συνήθως τα μικρά παιδιά παρατηρούν τα μεγαλύτερα παιδιά και τους ενήλικες , έτσι μαθαίνουν αρκετά πράγματα με την μίμηση .

 Με τη Φυσική συνέπεια : Το παιδί μαθαίνει από την συνέπεια της συμπεριφοράς του . Όταν πχ φυσάει δυνατά ένα κερί η φλόγα του κεριού θα σβήσει. Όταν ακουμπήσει επιφάνεια με αυξημένη θερμοκρασία το χέρι του θα καεί .

 Με τη Λογική συνέπεια : Παράδειγμα,  αν το παιδί αργεί να τελειώσει το φαγητό του και η μητέρα μαζεύει τα πιάτα καλό είναι να μαζέψει και το δικό του μετά από ένα λογικό χρονικό διάστημα. Έτσι αν το παιδί δεν έχει χορτάσει την επόμενη φορά θα φροντίσει να φάει χωρίς να αφαιρείται. Η πιο αποδεκτή μέθοδος μάθησης κατά την οποία είναι πιο ασφαλής το παιδί για να εκπαιδευτεί . Η φυσική συνέπεια και η δοκιμή και λάθος μπορεί να είναι τρόποι μάθησης όμως μπορεί να είναι επικίνδυνοι  για την ασφάλεια  του παιδιού.

Οι γονείς καλό είναι να προσφέρουν εμπειρίες στο παιδί χωρίς να το περιορίζουν , να το μαθαίνουν  να ξεπερνάει τις δυσκολίες  που θα του παρουσιαστούν σε επίπεδα αντίστοιχα με την αναπτυξιακή του ηλικία. Να δείχνουν εμπιστοσύνη στις ικανότητες του και να το ενθαρρύνουν να δοκιμάζει καινούργιες δραστηριότητες .

Genevieve Painter , Ed. D "Πως να βοηθήσετε το παιδί σας να αναπτυχθεί".

Πολιτάκη Μαρκέλλα .Παιδιατρική Εργοθεραπεύτρια .


Σχετικά άρθρα : 

https://markellapolitaki.blogspot.gr/2017/09/blog-post.html?spref=fb
https://markellapolitaki.blogspot.gr/2018/01/blog-post.html?spref=fb